Kadim Üretim Havzaları

Bir Kadim Üretim Havzası olan Datça Bozburun Yarımadası’ndaki Taşlıca köyü.

Kadim Üretim Havzası nedir?

Nesiller boyunca kadim toplumlar yaşam ihtiyaçları nedeniyle sayısız yenilik bulmuş ve çeşitli kadim üretim yöntemleri geliştirmişlerdir. Evren ile kurulan bu etkileşim, yalnızca yiyecek sağlamakla ve temel ihtiyaçları gidermekle kalmamış aynı zamanda gelenekleri, kültürleri belirlemiş ve canlılarla paylaşılan ekosistemin devamlılığını sağlamıştır. Tohumların toprağa saçılışı sırasında söylenen eski bir Anadolu deyişi bu kadim koruma yöntemini nazik bir biçimde betimler: “Kurda, kuşa, aşa!”.

Birkaç örnek vermek gerekirse, İspanya’da Dehasa, Hawai’de Ahupua, Japonya’da Satoyama Havzaları, Türkiye’de Güneybatı Anadolu’da uzanan antik tarım terasları Kadim Üretim Havzaları’na karşılık gelir.

Tarımın toprağı sürmeden, sulamadan ve ağaç dahi ekmeden yapıldığı bir dünya hayal edin. Buna inanmak zor fakat mümkün. Dünya’nın farklı yerlerindeki Kadım Üretim Havzaları’nda dört bin yıldan fazla süredir devam ediyor. Burada yaşayan insanlar toprağın sahipleri gibi davranmak yerine zeytin ormanlarını yuva edinmiş yüzlerce canlıdan biriymiş gibi hareket ediyor. Bu da yalnızca insanlar için değil tüm ekosistem için temiz, sağlıklı ve adil bir üretimi sağlıyor.

Kadim Üretim Havzası Kriterleri 

  1. Ekolojik süreçler için üretim önemli bir unsurdur. Dışarıdan gelen zirai girdilerin ve kimyasalların Kadim Üretim Havzaları’nda kullanılmaması gerekmektedir. Aynı şekilde barajlarda biriktirilmiş suyun kullanımı ya da ağır makinelerin bu alanlara girmesi kriterlere uymamaktadır.
  2. İkinci kriter üretim basamakları ile ilgilidir. Birçok ürün Kadim Üretim Havzaları’nda tekrar üretilmelidir. Bu ürünler yıllık döngülere göre tümüyle ya da kısmen değişmektedir.
  3. Kadim Üretim Havzaları önemli bir unsuru olan üretim düzenlemeleri ile geniş bir biyoçeşitliliğe sahiptir. Havzadaki üretimden yararlanan türler insan müdahalesinin ardından gelişen doğal yaşam alanının göstergesidirler ve üretim alanında gözle görülür derecede popülasyona sahiptir.
  4. Kadim Üretim Havzaları’ndaki ürünler, ne üreticiler, ne tüketiciler ne de havzada yaşayan canlılar için zararlı olabilecek bir sürecin çıktısı olamazlar. Çoğu zaman Kadim Üretim Havzaları’nda üretim geleneksel el işçiliği kullanılarak yapılır.
  5. Son kriter ise üretimin insan perspektifini ele alır. İmece ve bilginin nesiller arası aktarımı bu kriterin ana unsurlarıdır.
Change this in Theme Options
Change this in Theme Options