Suyun Döngüsü

Sulak alan kavramı, uluslararası Ramsar Sözleşmesi’nde şu şekilde tanımlamaktadır: “Doğal ya da yapay, sürekli ya da mevsimsel, tatlı, acı ya da tuzlu, durgun ya da akan su kütleleri, bataklıklar, turbalıklar ve gelgitin çekilmiş anında derinliği altı metreyi aşmayan deniz suları.”

Akdeniz ve çevresindeki bölgelerde sulak alanlar, haliç, akarsu deltası, kıyı lagünü, göl,
bataklık ve vaha, tuzcul bataklık, doğal ya da suni tuzlalar ve baraj gölleri olarak karşımıza
çıkmaktadır (Pearce ve Crivelli, 1994).

Dünyadaki en geniş ekosistem olan sulak alanlar, yerküre var olduğundan beri yaşamın filizlendiği yerler olmuştur. Gerek biyolojik gerekse kültürel veriler, sulak alanların hem ekolojik açıdan, hem de kültürel açıdan vazgeçilmez alanlar olduğunu göstermektedir.

Doğada akursuların içinde hareket eden su, damarlarımızda akan kana benzer.  Akarsular dünyanın damarlarıdır. Nasıl damarlarımız vücudun en uzak köşesine oksijeni ve besinleri taşıyorsa akarsular da aynı şekilde temiz havanın ve besin kaynaklarının dünya üzerinde yer değiştirmesini sağlar. Bu yüzden su bulunduğu havzaya aittir; doğal bir varlıktır, kaynak değil. Su, nehirlerle, derelerle; göllere, denizlere ulaşmazsa yağmur olup yağamaz. Kendisini ancak akarak var edebilir ve tek bir damlası boşa akmaz.

Günümüzde Anadolu’nun hemen hemen tüm dereleri, enerji üretimi gerekçesiyle şirketlere devredildi. Yüzlerce yıldır vadisinde doğa dostu, geleneksel bir yaşam sürdüren halkların ve bölgede yaşayan canlıların geleceği, suyun borulara ve tünellere hapsedilmesi nedeniyle tehlike altında. Geçtiğimiz 20 yıl içerisinde yaklaşık Marmara denizi büyüklüğünde (1.5 milyon hektar) göl ve sulak alan yok olmuştur. Bu alanların kaybedilme nedeni sanıldığı gibi küresel ısınma sonucunda oluşan kuraklık değildir. Göller, bu alanları besleyen su kaynaklarının yeraltından ve yer üstünden aşırı miktarda çekilmesi nedeni ile kurumaktadır. İnsan vücudundaki damarlara bir tıkaç takılması kan dolaşımını nasıl durdurursa, barajlar da doğanın can damarları olan akarsuları öyle durdurur. Önü barajlarla kesilen akarsular taşıdıkları su azaldığı için vadiler boyunca uzanan alanları ve deltaları besleyemez olur.

Bugüne kadar birçok sulak alanın korunması için yapılan çalışmalara destek veren ya da bizzat parçası olan Doğa Derneği, Anadolu’daki dere katliamlarına karşı çıkan kişi ve kurumların bir araya gelmesini sağlayan Türkiye Su Meclisi’nin oluşumuna katkı koydu. Derneğimiz su kaynakları ve sulak alanların korunması için yürüttüğü çalışmalarla Ulusal Sulak Alan Komisyonu üyesi oldu. Sulak alanları koruma yönetmeliğinin iptali için DSİ’nin Çevre ve Orman Bakanlığı’na açmış olduğu davaya müdahil olarak sulak alanlarımızı koruyan tek yasal yönetmeliğin gerçerli olmasını sağladı. Çevre ve Orman Bakanlığı Sulak Alanlar Şube Müdürlüğü ile işbirliği oluşturarak Kızılırmak Deltası, Gediz Deltası ve Burdur Gölü’nü koruma amaçlı yönetim planları hazırladı. Gediz Deltası’nın yaklaşık 8 bin hektarlık bölümünü yok edecek olan İzmir Nazım İmar Planı’nın iptali için Ege Doğa ile birlikte açtığı davayı kazandı. Hasankeyf’in ve Dicle Vadisi’nin yok olmaması için, 2004 yılından bu yana ulusal ve uluslararası düzeyde yürüttüğü Hasankeyf Yok Olmasın Kampanyası ile Ilısu Baraj Projesi’nin iptal edilmesini ve Hasankeyf ve Dicle Vadisi’nin UNESCO Dünya Mirasları Listesi’ne eklenmesini talep etti. 2000 yıllık geçmişiyle dünyanın en eski ve en iyi korunmuş sağlık merkezlerinden biri olan Allianoi’nin Yortanlı Barajı’nın suları altında kalmaması için aktif olarak çalıştı. Anadolu’daki 305 Önemli Doğa Alanı’ndan birisi olan ve dört mevsim sulak alan özelliğini yitirmeyen Ekşisu Sazlığı’nın kurumaması içn çalışmalar yürüttü.

Derneğimiz, sadece Anadolu’daki sulak alanların değil, dünyadaki bütün sulak alanların yaşaması için uğraş veriyor. Nehirleri dünyanın can damarları olarak gören Doğa Derneği, Amazon Nehri için olduğu gibi, tüm kıtalardaki sulak alanların korunması ve yaşaması için verdiği mücadelede, bugünden sonra da hapsedilen her bir damla suyun yanında olacak.  Çünkü su hayatın ta kendisi, su yoksa sen yoksun ve sen yoksan doğa yok. Unutma, doğa sensin.

Change this in Theme Options
Change this in Theme Options