İzmir’in Gediz Deltası

Gediz Deltası UNESCO Dünya Doğa Mirası Adayı

Gediz Deltası Hakkında Bilmeniz Gereken 5 Gerçek

– İzmir gibi nüfusu dört milyonu aşan bir metropolün içinde yer alan yeryüzünün tek sulak alanıdır.

– UNESCO’nun dört Dünya Doğa Mirası kriterinin tümünü sağlamaktadır. Dünya ölçeğinde Önemli Doğa Alanı ve Önemli Kuş Alanı’dır.

– Flamingoların dünya nüfusunun yüzde onu, İzmir’in Gediz Deltası’nda yaşamaktadır. Nesli küresel ölçekte tehlike altında olan tepeli pelikan, Akdeniz foku ve Caretta caretta deniz kaplumbağasının birlikte yaşadığı tek alandır.

– Tüm Ege Denizi’ndeki en önemli balık yavrulama ve beslenme alanlarından biridir ve Türkiye’deki tuz üretiminin yaklaşık üçte biri burada gerçekleşmektedir.

– Delta, ulusal ve uluslararası yasalarla korunmasına karşın Körfez Geçiş Otobanı Projesi nedeniyle yeryüzünün en çok tehlike altındaki 422 kuş alanı arasında yer almaktadır.

Körfez’de Hayat

İzmir’i tek başına bir şehir olarak algılamak mümkün değil. İzmir, Anadolu ve geniş Akdeniz Havzası arasında bir köprü konumundadır. Tıpkı kum saatinin dar yerinde olduğu gibi Anadolu’nun her yerinden akan kültür ve ürünler burada buluşur ve Körfez’den geçerek Akdeniz’in diğer coğrafyalarına yayılır. Bunun nedeni, şehrin bir körfez ve bir nehrin, yani İzmir Körfezi’nin ve Gediz Nehri’nin buluştuğu benzersiz coğrafyada doğmuş olmasıdır. Burada, deniz ve tatlı su,Ege’nin başka hiç bir yerinde olmadığı kadar iç içe geçmiştir ve bu çok özel coğrafi koşul İzmir şehrinin köklerini oluşturur.

İzmir Körfezi’nin doğu kıyısındaki Gediz Deltası, 401 kilometre uzunluğundaki Gediz Nehri’nin körfezle buluştuğu yerdir ve Karşıyaka’dan başlayarak Foça’nın güneyindeki tepelere kadar uzanır. Bu bölge, yeryüzün en zengin ve benzersiz doğal alanlarından biridir. Flamingolarındünya nüfusunun yüzde onu, İzmir’in Gediz Deltası’nda yaşamaktadır. Burası, nesli küresel ölçekte tehlike altında olan tepeli pelikan, Akdeniz foku ve Caretta caretta deniz kaplumbağasının birlikte yaşadığı tek alandır. Bu özellikleri nedeniyle Türkiye’deki 14Ramsar Alanı’ndan biri olan Gediz Deltası, pek çok kanun ile yasal koruma altındadır.Delta, dünya ölçeğinde Önemli Doğa Alanı ve Önemli Kuş Alanı’dır ve UNESCO’nun dört Dünya Doğa Mirası kriterlerinintamamını sağlamaktadır. Tüm Ege Denizi’ndeki en önemli balık yavrulama ve beslenme alanlarından biridir ve Türkiye’deki tuz üretiminin yaklaşık üçte biri burada gerçekleşmektedir.

Körfez Geçiş Otobanı Projesi

Mart 2017’de körfezi güney kuzey yönünde geçmesi planlanan İzmir Körfez Otobanı’nın çevre etki değerlendirme raporu Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından onaylanmıştır. İzmir Körfez Otobanı’nın inşa edilmesi halinde dünyadaki on flamingodan birinin yaşadığı Gediz Deltası büyük tehdit altına girecektir ve bu koruma alanı geri dönüşsüz olarak zarar görecektir.İstanbul için üçüncü köprü projesi ne anlama geliyorsa, İzmir için de Körfez Otobanı Projesi aynı anlama gelmektedir. Her ikisinin de amacı ulaşım gibi görünse de, asıl sonucu şehrin doğal alanları yok ederek hızla büyümesi olacaktır.Körfez Otobanı’nın durdurulması için üç sivil toplum kuruluşu (Doğa Derneği, EGEÇEP, TMMOB) ve 85 vatandaş dava açmıştır.

Doğa Derneği’nin Gediz Deltası Hakkındaki Talepleri

İzmir Büyükşehir Belediyesi

  • İzmir’in Gediz Deltası’ndaki her türlü yapılaşmanın ve İzmir Körfez Geçiş Otobanı’nın karşısında durarak Deltayı İzmirliler’e ve gelecek nesillere miras bırakmalıdır.
  • Delta’nın Türkiye’nin ilk UNESCO Dünya Doğa Mirası olması için gerekli girişimlerde bulunmalıdır.

Türkiye Hükümeti

  • İzmir Körfez Geçiş Otobanı başta olmak üzere alandaki tüm yapılaşma faaliyetlerini iptal etmeli ve Güney Gediz Deltası’na mutlak koruma alanı statüsü vermelidir.
  • Gediz Deltası’nı UNESCO Dünya Doğa Mirası listesine dâhil etmelidir.

 

İzmir Gediz Deltası’nın UNESCO Dünya Doğa Mirası Kriterlerine Göre Değerlendirilmesi raporuna buradan ulaşabilirsiniz.

İzmir Gediz Deltası’nın UNESCO Dünya Doğa Mirası broşürüne buradan ulaşabilirsiniz.

İzmir’in Gediz Deltası Türkiye’nin ilk UNESCO Dünya Doğa Mirası Adayı Olabilir basın bültenine buradan ulaşabilirsiniz.

İzmir’in Flamingoları e-sergisine buradan ulaşabilirsiniz.

Fotoğraflar: © Hellio & Van Ingen

Change this in Theme Options
Change this in Theme Options