Akdeniz foku kıyılarımızın nadir türlerinden. Nesli tehlike altındaki foktan Türkiye'de sadece 100 kadar kaldı. Bu da durumun hassasiyetini artırıyor
Akdeniz foklarının balıkçılar tarafından öldürülmesi artık eskisi gibi yaygın değil. Bu canlıyı günümüzde öldüren kıyıların imara açılması ve betonlaşma. Kıyılara açılan her bir yol ile ulaşılmadık ıssız kıyı alanı kalmıyor. Neticesinde son kalan bakir koylar ve kıyılar insan tarafından ayak basılıyor ve yabanıl doğallığını kaybediyor.
Sadece kıyılardaki mağaralarda yavrulayan ve yavrusunu büyüten Akdeniz foku, kıyılara bağımlı bir deniz canlısı. Denizlerde avlanır, dolaşır ancak yavrusunu doğurmak, emzirmek, uyumak ve dinlenmek için sadece ıssız kıyıları ve mağaraları kullanır. Dolayısıyla kıyıların korunması ve imara açılmaması, bu nadir canlıyı gerçek anlamda koruyacak yegane önlem.
SAD AFAG (Sualtı Araştırmaları Derneği-Akdeniz Foku Araştırma Grubu) Akdeniz fokunun ve onun yaşam ortamı olan Akdeniz kıyı ekosisteminin korunması ve araştırılması amacıyla Türkiye’de kurulmuş ilk ve tek ihtisaslaşmış sivil toplum kuruluşu. 24 yıldır “Akdeniz fokunu korumak; Akdeniz’i korumaktır” anlayışıyla çalışıyor.
2007 yılında Ege kıyılarında yaralı olarak bulunan yavru fok Badem’i rehabilitasyona almaları, başarılı bir şekilde iyileştirip vahşi yaşama kazandırmalarının ardından SAD AFAG’a geçtiğimiz günlerde benzer bir görev daha düştü.
İki yavru fok bakıma alındı 18 Aralık günü sabah erken saatlerde Mersin ve Antalya’dan gelen iki ayrı ihbarla iki Akdeniz foku yavrusu bulundu. Mersin Bozyazı’da bulunan Sahil Güvenlik botu sabah eken saatlerde Bozyazı limanı içinde kıyıya çıkmış vaziyette yavru bir Akdeniz foku bilgisini iletti. Aynı gün akşam saatlerinde Antalya Kaş’ta sahilde bulunan diğer yaralı öksüz yavru, Kalkan Jandarma Karakolu’na getirildi. Her iki yavru da SAD-AFAG’ın uzmanlarına teslim edildi.
Yavru fokların yaralı bulunmadan iki gün önce Akdeniz bölgesinde oluşan şiddetli fırtına sebebiyle mağaralarından ayrıldığı ve en az 48 saat aç oldukları teşhis edildi. Her iki yavru fokun da dalgaların kayalıklara vurması sonucunda karın, çene ve yüzgeçlerinde yaralar olduğu, besinsizlikten dolayı çok bitkin oldukları ve vücutta su kaybı (dehidrasyon) oluştuğu tespit edildi.
Öksüz ve bakıma muhtaç oldukları kanaati kesinleştiğinden, SAD-AFAG uzmanları ve veteriner hekimi yavruların alınmalarına ve Foça’da bulunan Akdeniz Foku Rehabilitasyon Merkezi’ne transferini gerekli gördüler.
Bulunduklarında yaklaşık 15-20 günlük olan dişi yavru foklar Foça Belediyesi ile SAD-AFAG ortaklığında işletilen Akdeniz Foku Rehabilitasyon Merkezi’nde tedavi görüyorlar...
Yavruların durumu iyi Yavrular şimdi sağlıklarına kavuşmuş durumdalar. Beslenmeleri iyi gidiyor ve en önemlisi kilo alıyorlar. Dışarıdan bir ilaç vermeye gerek duyulmuyor. Sağlıkları ilk 3-4 günden sonra düzene girdi ve bugüne kadarki süreçte gayet sağlıklı bir şekilde beslenmeleri ve bakımları sürüyor. Nereye bırakılacakları yapılacak çalışmalar sonucunda belirlenecek. Badem örneğinde de olduğu gibi bu yavrular da yabani canlılar. Doğaya karışmaları için ona dokunmayarak, yaklaşmayarak ve ilgi göstermeyerek yardımcı olmak gerekiyor.
Cem Orkun Kıraç - SAD Yönetim Kurulu Başkanı
Radikal / 19 Ocak 2011
