Birisi size “13 dakikada 1 kıyamet kopuyor” dese inanır mısınız?
Biliyorum. İnanmazsınız. Ne var ki, inanmalısınız. Çünkü yeni bilimsel çalışmaların sonucuna göre yeryüzündeki milyonlarca canlı türü kıyametin eşiğine sürükleniyor. Öyle ki, her 13 dakikada bir canlı bu eşikten geçiyor, yani nesli tükeniyor. Peki durup dururken hayvan ve bitkilerin nesilleri niye tükeniyor? Neden kimse birşey yapmıyor? Sıra bize de gelecek mi?
En son söyleyeceğimi en başta söyleyeyim. Böyle giderse, sıra bir gün insana da gelecek. Çünkü diğer canlıların hızla yok olmasının ana nedeni modern insanın tercih ettiği yaşam biçimi, elde ettikleri ve vazgeçemedikleri...
Tüm dünyadaki insanlar bir Amerikalı gibi yaşasaydı insanlık ancak 3.3 dünyaya sığabilecekti. Bir Avrupalı gibi yaşasaydı, insanlığa 2.5 dünya gerekiyordu. Bizim memnun olmadığımız ortalama Türkiye standartlarını sürdürmek için bile insanlığın yaklaşık iki dünyaya ihtiyaç var.
Elimizde fazladan bir veya iki dünya daha varmış gibi yaşıyoruz ama böyle birşey yok. Olmadığı için de, doğayı kendi kendini yenileme hızından çok daha yüksek bir hızla tüketiyoruz. İşin kötüsü, küçük gibi gözüken bu matematik hatasının bedelini öteki canlılar ve kırsal alanda yaşayan insanlar hayatlarıyla ödüyor. Sürekli artan ihtiyaçlarımızı karşılamak için daha fazla orman kesiliyor, daha çok nehir yok ediliyor, başka insanların yaşam hakkı elinden alınıyor. Üç dünyalık arzularımız elimizdeki tek dünyaya sığmadığı için kıyamet kopuyor!
Dünyanın içinden geçtiği 13 dakikalık kıyamet hesabının nasıl oluştuğunu anlamak istiyorsanız, fazla uzağa gitmenize gerek yok. Anadolu’nun farklı yerlerinde olan bitenlere göz atmanız yeterli. Kastamonu Cide’deki insanlar hidroelektrik santral gerekçesiyle Loç Vadisi’nden kovulmak isteniyorsa, bunun asıl nedeni artık yaşadığımız şehirlere sığmamamız. Olan bitene seyirci kalmamızın nedeni biraz bilgisizliğimiz, biraz korkularımız, ama belki de en çok içten içe çaresiz olduğumuzu düşünmemiz. Teknoseksüelleşen toplumun adaletsiz bir parçası ve arzularımızın esiri olmamız. Sorun kendi başımıza gelmediği sürece haksızlıklara karşı koymamamız.
Dünyayla aramıza artık daha fazla duvar öremeyiz. Biz, nefes alan, su içen, topraktan gelip toprağa dönen canlılardan biriyiz. Doğa biziz. Yok olan nehir biziz. Kesilen ağaç biziz. Vadisinden sürülen Loçlu insan da biziz. Tabii ki, 13 dakikada bir yok olan da... On üç dakikalık kıyametlere neden olan her şeyi değiştiremeyiz belki, ama istersek sorunun ana nedenini, yani kendimizi değiştirebiliriz.
Cesaretimizi toplayıp her türlü haksızlığa karşı çıkmanın zamanı geçmiyor mu? Dünyanın eşsiz uyumu içinde tek bir haksızlığa bile göz yumarsak, savaşların, katliamların ve kıyameti önleyemeyeceğimizi farketmiyor muyuz? İnsanlığın tüm inanç ve öğretileri de aslında bunu anlatıyor, hatırlamıyor muyuz? Hak parçlanmaz bütündür. Göremiyor muyuz? Yoksa harekete geçmek için sıranın kendimize gelmesini mi bekliyoruz? Ya da yaşamı ve doğayı arzulamaktan vaz mı geçiyoruz?
Bir an önce cansız makineye dönüşmek, teknoseksüel mi olmak istiyoruz?
Güven Eken
Doğa Derneği Başkanı
guven.eken@dogadernegi.org |
